Aneta Kułakowska

radca prawny

Moja praca koncentruje się wokół doradztwa spółkom kapitałowym w bieżącej działalności oraz przedsiębiorcom prowadzącym działalność również w innych formach prawnych.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Kto z Was śledzi na bieżąco wpisy na blogu to pewnie pamięta, że tak całkiem niedawno pojawił się  wpis Sposoby wynagradzania członków zarządu. Obiecałam w nim, że w kolejnych wpisach pojawią się bardziej szczegółowe informacje na temat każdego ze sposobów wynagradzania członków zarządu.

Wynagrodzenie członka zarządu może być otrzymane zarówno w ramach aktu powołania, jak i  poprzez zawarcie umowy pomiędzy spółką  z o.o. a członkiem zarządu. Przepisy k.s.h. tak naprawdę nie obligują spółek do zawarcia jakiejkolwiek umowy, ani nie określają jaki stosunek prawny ma wiązać członka zarządu ze spółką. Co do wysokości wynagrodzenia zresztą jest podobnie i należałoby je ustalać biorąc pod uwagę wyniki finansowe spółki, a przede wszystkim ustalenia pomiędzy zarządem a wspólnikami. Co do zasady swoboda w jego ustalaniu jest dość duża. Dzisiaj opowiem czym jest wynagrodzenie członka zarządu na podstawie uchwały.

Co do samej uchwały o powołaniu członka zarządu to powoduje ona powstanie stosunku organizacyjnego pomiędzy członkiem zarządu a spółką. Nie powoduje automatycznie zawarcia umowy czy powstania stosunku pracy. W opisywanym dzisiaj przypadku, wynagrodzenie zazwyczaj ustala odrębna uchwała najczęściej wspólników, chyba że umowa spółki reguluje to w inny sposób.

 

Wynagrodzenie członka zarządu na podstawie uchwały

Wynagrodzenie członka zarządu na podstawie uchwały

Powołanie uchwałą do zarządu powoduje, że nie jest zawierana żadna umowa z członkiem zarządu, na podstawie której ustalany byłby zakres czynności oraz wynagrodzenie. Poprzez powołanie do zarządu powstaje stosunek organizacyjny uregulowany w k.s.h. W uchwale tej lub odrębnej uchwale ustalającej wynagrodzenie dla członka zarządu, wspólnicy mogą określić wysokość wynagrodzenia lub ustalić warunki jego obliczenia, a także przyznać inne świadczenia dodatkowe związane z pełnioną funkcją. Wynagrodzenie wypłacane członkowi zarządu na podstawie uchwały nie wymaga zawierania żadnej dodatkowej umowy pomiędzy członkiem zarządu a spółką z o.o. Wynagrodzenie członka zarządu  określone uchwałą może być zarówno stałym wynagrodzeniem miesięcznym, a także innym okresowym. Może być na przykład uzależnione od wyników finansowych spółki czy od innych wskaźników. Wspólnicy mają dowolność co do jego określenia.

 

Opodatkowanie wynagrodzenie członka zarządu

Jeżeli członek zarządu otrzymuje swoje wynagrodzenie wyłącznie na podstawie powołania, przy braku nawiązywania dodatkowego stosunku prawnego, uznaje się te przychody za otrzymywane z działalności wykonywanej osobiście. Zaliczka na podatek od wynagrodzenia członka zarządu powinna być pobrana w wysokości 18%, a  przychód pomniejszony jedynie o koszty uzyskania. W przypadku, gdy wynagrodzenie członka zarządu nie przekracza 200 zł, pobiera się jedynie zryczałtowany podatek według stawki 18% bez pomniejszenia o koszty uzyskania przychodów.

Spółka z o.o. jako płatnik od wypłaconego w ten sposób wynagrodzenia jest zobligowana pobrać zaliczkę na podatek dochodowy. Zaliczkę następnie przekazuje na rachunek urzędu skarbowego w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ją pobrała. Wpłaty zaliczki na podatek dokonuje do urzędu skarbowego właściwego według swojej siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności.

 

Składki ZUS od wynagrodzenie członka zarządu

Wynagrodzenie wypłacane członkowi zarządu jedynie na podstawie uchwały, nie stanowi podstawy wymiaru składek ZUS. Akt powołania członka zarządu w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych nie jest wymieniony jako tytuł do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami ZUS. Wobec tego, członek zarządu, którego poza stosunkiem organizacyjnym powołania nie łączy ze spółką żadna inna umowa, nie podlega ubezpieczeniom społecznym ani ubezpieczeniu zdrowotnemu. A tym samym z tego tytułu spółka nie ma obowiązku zgłoszenia członka zarządu do ubezpieczeń społecznych i odprowadzania składek.

Wynagrodzenie członków zarządu, a szczególnie ich opodatkowanie i niepodleganie ZUS budzi liczne kontrowersje. Co jakiś czas słyszymy, że planowana jest zmiana prowadząca do oskładkowania tego wynagrodzenia. Zresztą nie jest tajemnicą, że również organy podatkowe od zawsze mocno interesują się tego rodzaju wynagrodzeniami członków zarządu. Na pewno wynagrodzenie członka zarządu w ten sposób wypłacane pozwala na zmniejszenie obciążeń publicznoprawnych spółki z o.o., co ma spore znaczenie płynności finansowej czy wartości spółki.

 

*****

Zachęcam również do zapoznania się ze starszymi wpisami:

Zakaz konkurencji członka zarządu

Reprezentacja spółki przez prokurenta samoistnego a zarząd

Regulamin zarządu

Członek zarządu bez numeru pesel

Zakaz konkurencji członka zarządu

Aneta Kułakowska07 sierpnia 20182 komentarze

Dzisiaj opowiem Wam o tym jak został uregulowany zakaz konkurencji członka zarządu spółki z o.o. Chciałabym Wam przedstawić podstawowe zasady z k.s.h. W swojej pracy ze spółkami z o.o. zauważyłam, że zakaz konkurencji członka zarządu kojarzony jest jedynie z zakazem konkurencji wpisanym w umowę z członkiem zarządu. Czy to w umowę o pracę, umowę zlecenia czy kontrakt menedżerski. Jeśli takiego zapisu nie ma, powszechny jest pogląd, że żaden zakaz członka zarządu nie obowiązuje. I to jest poważny błąd, który może członka zarządu kosztować utratę funkcji i odpowiedzialność wobec spółki.

 

Zakaz konkurencji członka zarządu

Zakaz konkurencji członka zarządu

Tak jak wspomniałam wyżej, dzisiaj opowiem Wam o zakazie konkurencji uregulowanym w k.s.h., a dokładnie w art. 211 k.s.h. Od tego zakazu należy odróżnić zakazy konkurencyjne wynikające z zawartych umów, czy innych przepisów, choćby kodeksu pracy. Zakaz konkurencji stanowi jedno z ustawowych ograniczeń członków zarządu wobec spółki. W wielkim skrócie, polega on na zabronieniu dokonywania wszelkich czynności konkurencyjnymi godzących w interesy spółki.

Art.  211 k.s.h.

§1. Członek zarządu nie może bez zgody spółki zajmować się interesami konkurencyjnymi ani też uczestniczyć w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki osobowej lub jako członek organu spółki kapitałowej bądź uczestniczyć w innej konkurencyjnej osobie prawnej jako członek organu. Zakaz ten obejmuje także udział w konkurencyjnej spółce kapitałowej w przypadku posiadania przez członka zarządu co najmniej 10% udziałów lub akcji tej spółki albo prawa do powołania co najmniej jednego członka zarządu.

§2. Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, zgody udziela organ uprawniony do powołania zarządu

Jak to teraz przełożyć na praktykę?

Z mocy przywołanego przepisu, członek zarządu nie może być wspólnikiem konkurencyjnej spółki cywilnej bądź osobowej spółki handlowej. Nie może także zasiadać w organach konkurencyjnej spółki kapitałowej ani w organach innej konkurencyjnej osoby prawnej.

Co do samej działalności konkurencyjnej to możemy rozróżnić zajmowanie się interesami konkurencyjnymi lub uczestniczenie w spółce konkurencyjnej. Zajmowanie się interesami konkurencyjnymi dotyczy wszelkich działań, wykonywana pracy lub usług na rzecz podmiotu prowadzącego działalność konkurencyjną. Dotyczy to takich zachowań członka zarządu, które mogą niekorzystnie wpływać na sytuację majątkową spółki. Z kolei uczestniczenie w spółce konkurencyjnej dotyczy członka zarządu jako wspólnika spółek cywilnych, jawnych, komandytowych, partnerskich, komandytowo-akcyjnych. Bez znaczenia jaką rolę odgrywa wspólnik w takiej spółce, czy prowadzi sprawy, ewentualnie reprezentuje spółkę. Nie wymaga to żadnej aktywności ze strony członka zarządu. Zakaz konkurencji obejmuje również bierne uczestnictwo w spółce konkurencyjnej.

 

Zgoda na działalność konkurencyjną członka zarządu

Warto pamiętać o tym, że zakaz działalności konkurencyjnej określony w przywołanym przepisie nie ma charakteru bezwzględnego. Członkowi zarządu można udzielić zezwolenia na działalność konkurencyjną. Zgoda na działalność konkurencyjną może dotyczyć zarówno wszystkich, jak i niektórych członków zarządu. Poza tym taka zgoda może dotyczyć wszelkiej działalności konkurencyjnej (pełna). A może być też ograniczona co do rodzaju działalności, terenu działalności konkurencyjnej czy konkretnej spółki konkurencyjnej (ograniczona). Takiej zgody mogą udzielić organy powołane do ustanowienia zarządu. W zasadzie nie zawsze to będzie organ, bowiem umowa spółki może upoważniać konkretną osobę do powołania zarządu. Wówczas to osoba niebędąca organem spółki może udzielić takiej zgody. Zresztą w umowie spółki można umieścić procedurę udzielania takiej zgody, jak i zmienić zasadę jej udzielania, wskazując np. inny organ czy podmiot, który tej zgody może udzielić.

Członek zarządu powinien zgłosić się do organu lub osoby uprawnionej do udzielenia takiej zgody z odpowiednim wnioskiem, pisemnie lub w inny sposób, w zależności od przyjętego w spółce sposobu kontaktowania.

 

Skutki naruszenia zakazu

Przepis art. 211 k.s.h. nie określa jednak następstw naruszenia zakazu konkurencji. Co do zasady, naruszenie zakazu konkurencji może powodować odpowiedzialność organizacyjną poprzez odwołanie albo przynajmniej zawieszenie członka zarządu. Ponadto członek zarządu może ponieść odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 293 k.s.h., ale żeby już nie przedłużać o tym napiszę innym razem.

 

*****

Zapraszam do zapoznania się również z innymi wpisami na blogu:

Reprezentacja spółki przez prokurenta samoistnego a zarząd

Członek zarządu bez numeru pesel

Czy wspólnik może być członkiem zarządu?

Obowiązek zarządu zgłaszania zmian do KRS

Czy zarząd spółki z o.o. jest administratorem danych osobowych?

Regulamin zarządu

Dwóch prezesów zarządu w spółce z o.o.

Już kilkukrotnie powtórzyło się pytanie Czytelników o reprezentację spółki przez prokurenta samoistnego. Chodzi o przypadek kiedy w spółce z o.o. jest wieloosobowy zarząd z reprezentacją łączną, tj. dwóch członków zarządu łącznie albo członek zarządu wraz z prokurentem oraz prokura samoistna.

Pani Renata zapytała:

W umowie spółki mamy zapis, że w przypadku zarządu wieloosobowego, spółkę reprezentuje dwóch członków zarządu łącznie albo członek zarządu wraz z prokurentem. Czy w takiej sytuacji prokurent samoistny może samodzielnie reprezentować spółkę czy tylko łącznie z członkiem zarządu? Pani z ZUS twierdzi, że tylko łącznie z drugim członkiem zarządu, bo taka reprezentacja jest w KRS.

 

 

Reprezentacja spółki przez prokurenta samoistnego a zarząd

Reprezentacja spółki przez prokurenta samoistnego a zarząd

Odpowiedź wydaje się oczywista, jednak myślę, że dla części Czytelników może być niezrozumiała. Otóż, w opisywanej powyżej sytuacji prokurent samoistny może reprezentować spółkę samodzielnie. Reprezentacja łączna dotyczy bowiem reprezentacji przez zarząd. Faktycznie wygląda to tak, że prokurent ma więcej uprawnień od członka zarządu, ponieważ może działać samodzielnie.

Zgodnie z art. 109§ 2 k.c. nie można ograniczyć prokury ze skutkiem dla osób trzecich. Oznacza to, iż prokurent samoistny co do zasady będzie umocowany do samodzielnego reprezentowania spółki z o.o. Członek zarządu takiej możliwości reprezentacji, w przypadku obowiązującej w spółce reprezentacji łącznej, nie ma.

 

Prokura samoistna w spółce z o.o.

To w jaki sposób ma spółkę reprezentować prokurent, tak naprawdę zależy od spółki, a właściwie od zarządu. Może to być prokura samoistna albo prokura łączna. Dzisiejszy wpis dotyczy jednak prokury samoistnej, więc o niej kilka słów. Określa się ją również jako prokurę jednoosobową, samodzielną, indywidualną czy nawet singularną. Prokurent samoistny samodzielnie reprezentuje spółkę z o.o. bez konieczności  udziału dodatkowych osób. Co jednak nie wyklucza działania prokurenta samoistnego łącznie z inną osobą w ramach reprezentacji mieszanej łącznej, kiedy przepisy lub umowa spółki przewidują współdziałanie dwóch członków zarządu lub członka zarządu z prokurentem. Jednak to ograniczenie do łącznej reprezentacji dotyczy wyłącznie członka zarządu.

Reasumując, jeśli czynność będzie dokonywana przez zarząd konieczne jest łączne działanie dwóch członków zarządu lub współdziałanie członka zarządu z prokurentem. Z kolei, jeśli czynność będzie dokonywana przez prokurenta samoistnego, może on jej dokonać samodzielnie i jednoosobowo. Oczywiście poza przepisami szczególnymi, które ograniczają uprawnienia prokurenta. Ale o tym innym razem.

Zapraszam do śledzenia wpisów na blogu i komentowania.

 

*****

Zapraszam do zapoznania się również z innymi wpisami na blogu:

Czy wspólnik może być członkiem zarządu?

Obowiązek zarządu zgłaszania zmian do KRS

Czy zarząd spółki z o.o. jest administratorem danych osobowych?

Regulamin zarządu

Dwóch prezesów zarządu w spółce z o.o.

Już od dłuższego czasu przymierzałam się do przygotowania tego wpisu. Z pytań, które otrzymuję wnioskuję, że nie jesteście pewni jak wynagradzać członków zarządu czy jaki sposób wynagradzania członków zarządu wybrać w spółce z o.o. Dlatego dzisiaj opowiem ogólnie jakie macie możliwości. Kolejne wpisy poświęcę już na to, aby na temat każdego sposobu wynagradzania opowiedzieć Wam więcej, aby ułatwić dokonanie wyboru.

Sposoby wynagradzania członków zarządu

Sposoby wynagradzania członków zarządu

Członkowie zarządu w spółce z o.o. mają różne możliwości pobierania wynagrodzenia za pełnienie funkcji w zarządzie. Akt powołania członka zarządu rzadko reguluje sposób i wysokość wynagrodzenia członka zarządu. Najczęściej w obrocie możemy spotkać się z 4 sposobami wynagradzania członków zarządu:

  • uchwała zgromadzenia wspólników określająca wynagrodzenie za pełnienie funkcji w zarządzie,
  • umowa o pracę,
  • umowa zlecenia,
  • kontrakt menedżerski.

Przepisy nie narzucają żadnego ze sposobów wynagradzania członków zarządu. Zarówno wspólnicy, jak i sami członkowie mają swobodę w wyborze formy wynagradzania, jak i wysokości. Każdy wybór ma swoje konsekwencje oraz obowiązki z tym związane, również wobec ZUS i urzędu skarbowego. Każdy ze sposobów ma swoje zalety i wady. Jednak wszystko zależy od tego, jakie są oczekiwania spółki i członków zarządu w tym zakresie. W tym również możliwości finansowe spółki.

Wspólnicy decydują o wynagrodzeniu

Art. 2031 § 1 k.s.h. mówi nam, że to uchwała wspólników spółki z o.o. może ustalać zasady wynagradzania członków zarządu, w szczególności maksymalną wysokość wynagrodzenia, przyznawania członkom zarządu prawa do świadczeń dodatkowych lub maksymalną wartość takich świadczeń. Ponadto w myśl przywołanego przepisu, wynagrodzenie członków zarządu zatrudnionych na podstawie umowy o pracę lub innej umowy określa organ albo osoba powołana uchwałą zgromadzenia wspólników do zawarcia umowy z członkiem zarządu.

A co to oznacza dla członków zarządu?

Jak zauważycie, przepis ma raczej charakter instrukcyjny, bez którego wspólnicy i tak mogą podjąć uchwałę określającą zasady wynagradzania zarządu. Zapis ten ma znaczenie wówczas, kiedy w spółce z o.o. funkcjonuje rada nadzorcza. A rada nadzorcza jeśli jest, to często ma kompetencje do powoływania zarządu i ustalania jego wynagrodzeń. I taki zapis przepisu powoduje, że jeśli uchwała wspólników ustali zasady wynagradzania to rada nadzorcza musi się w tych wyznaczonych przez wspólnikach ramach zmieścić z dookreśleniem wynagrodzenia.

Zatem umowa spółki może wprost postanawiać, że o wynagrodzeniach członków zarządu decydują uchwałą wspólnicy. A może też, jeśli w spółce z o.o. została ustanowiona rada nadzorcza, przyznać wyłącznie radzie kompetencje w tym zakresie.

Od razu odpowiem na Wasze pytania o uprawnienie zarządu do ustalania sobie wynagrodzenia. Nie widzę takiej możliwości, aby zarząd sam ustalał dla siebie wynagrodzenia. Zarówno w świetle art. 210 § 1 k.s.h., jak i art. 209 k.s.h. zarząd nie może sam rozstrzygać o wysokości swego wynagrodzenia.

Co do zasad wynagradzania to nie chodzi jedynie o wybór sposobu i wysokości wynagrodzenia. Chodzi również o to czy to będzie wynagrodzenie stałe miesięczne, zmienne, ryczałtowe, wynagrodzenie premiowe, od zysku czy premie zadaniowe. Ponadto czy będą to wyłącznie świadczenia pieniężne czy również niepieniężne. Takim świadczeniem niepieniężnym jest chociażby możliwość korzystania z auta służbowego, komórki, laptopa czy prywatnej opieki zdrowotnej. Zatem jest o czym decydować w przypadku ustalania wynagrodzenia członków zarządu.

Zapraszam do śledzenia kolejnych wpisów na blogu. Opowiem więcej o wynagradzaniu członków zarządu spółki z o.o.

*****

Zapraszam do zapoznania się również z innymi wpisami na blogu:

Obowiązek zarządu zgłaszania zmian do KRS

Czy zarząd spółki z o.o. jest administratorem danych osobowych?

Dwóch prezesów zarządu w spółce z o.o.

Właściwie nie taki wpis planowałam. I jak to zwykle bywa u mnie ostatnio, to głównie pytania Czytelników sprawiają, że pojawiają się takie wpisy, a nie inne. Odpowiedź na pytanie Czy wspólnik może być członkiem zarządu? wydawała mi się na tyle oczywista, że gdyby nie mail od Pani Teresy to pewnie dzisiaj pisałabym o czym innym. O tym zresztą kto może być członkiem zarządu już pisałam. W takim razie powrócę do podstaw i postaram się odpowiedzieć na pytanie zawarte w tytule.

Czy wspólnik może być członkiem zarządu?Czy wspólnik może być członkiem zarządu?

W tym momencie mogłabym napisać: tak, wspólnik może być członkiem zarządu. I na tym mogłabym zakończyć swój wpis. Zgodnie bowiem z art. 201 § 3 k.s.h. :

Do zarządu mogą być powołane osoby spośród wspólników lub spoza ich grona.

 

Kodeks, jak widać, pozostawia wspólnikom pełną swobodę doboru składu zarządu. Umowa może, lecz nie musi, przesądzać, kto może być powołany do zarządu. Przepis wprowadza możliwość, aby osoby będące wspólnikami mogły pełnić funkcje członków zarządu w spółce. Jednak  wspólnicy, zasady dotyczące tego kto może zostać wybrany członkiem zarządu, mogą sami uregulować w umowie spółki. Daje to nawet możliwość wprowadzenia zapisu wymagającego wyboru członków zarządu jedynie z grona wspólników spółki z o.o. Nie ma też przeszkód, aby jedynym członkiem zarządu spółki z o.o. był jedyny wspólnik spółki.

Ustalając w umowie spółki wymogi co do członków zarządu, możesz zarówno wprowadzić wymóg, iż członkiem zarządu mogą być tylko wspólnicy spółki, jak również że mogą być tylko niektórzy wspólnicy. Ponadto dodatkowo możesz wprowadzić wymogi dotyczące wieku, wykształcenia, doświadczenia itp.

Dodatkowe wymogi dotyczące wspólnika (i nie tylko)

Wybierając spośród wspólników członka zarządu musisz mieć również na uwadze inne wymogi kodeksowe dotyczące zarządu. Otóż, członkiem zarządu może być tylko osoba fizyczna o pełnej zdolności do czynności prawnych. Ponadto nie może być osoba prawomocnie skazana za przestępstwa wymienione w art. 18 §2 k.s.h.

Dodatkowe ograniczenia wynikają też chociażby z zakazu łączenia stanowisk. Jeśli wspólnik jest jednocześnie członkiem rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej to nie zostać powołany do zarządu spółki. Musiałby wcześniej z tej funkcji zrezygnować lub zostać odwołany. W zarządzie nie może zasiadać również osoba, która została pozbawiona prawa pełnienia funkcji reprezentanta w spółce handlowej orzeczeniem sądowym. Inne dodatkowe ograniczenia mogą wynikać już z innych ustaw, które wprowadzają na przykład ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne.

 

Liczę, że pomogłam. Jeśli czekacie na wpisy, które jeszcze się nie pojawiły na blogu, dajcie znać.

*****

Zapraszam Cię również do zapoznania się z innymi wpisami na blogu:

Obowiązek zarządu zgłaszania zmian do KRS

Regulamin zarządu

Podejmowanie uchwał przez jednoosobowy zarząd

RODO w spółce z o.o.

Czy zarząd spółki z o.o. jest administratorem danych osobowych?

Obowiązek informacyjny spółki z o.o. wobec członków zarządu

Czy członek zarządu może być inspektorem ochrony danych?

Wzór uchwały o powołaniu prokurenta